Czy masz w sobie przedsiębiorcę? 5 cech potwierdzonych badaniami

Sara Blakely wystartowała ze Spanx, mając 5000 dolarów i zero inwestorów. Nie znała się ani na modzie, ani na produkcji, ani na biznesie. Miała za to jedną cechę, której brakowało konkurentom z setkami milionów na koncie: nie przyjmowała "nie" do wiadomości. Dziś jest miliarderką.

Talent? Szczęście? A może zestaw cech, które być może już w sobie masz, tylko jeszcze o tym nie wiesz?

5 cech przedsiębiorców (z badań, nie z Instagrama)

Zapomnij o motywacyjnych cytatach o hustle culture. Psychologia wyodrębniła konkretne cechy, które odróżniają skutecznych przedsiębiorców od reszty. Brandstatter (2011) przeanalizował ponad 100 badań i potwierdził pięć charakterystyk, które wracają w nich raz za razem.

1. Wizja: widzisz to, co inni przegapiają

Przedsiębiorcy nie rozwiązują istniejących problemów istniejącymi metodami. Wyłapują lukę, okazję, potrzebę, o której nikt jeszcze głośno nie mówi. Większość ludzi patrzy na irytującą sytuację i stwierdza "co za bajzel". Przedsiębiorca stwierdza "da się to zrobić lepiej".

Jedno zastrzeżenie: wizja bez realizacji to zwykłe marzycielstwo. Samo dostrzeżenie okazji niczego jeszcze nie załatwia, bo dobre pomysły ma w kraju kilka milionów osób naraz. Liczy się to, co zrobisz w następnym kroku, najlepiej jeszcze w tym tygodniu.

2. Odporność: wstajesz po upadku

Przeciętny przedsiębiorca ma za sobą trzy nieudane podejścia, zanim wreszcie mu wyjdzie. Trzy. Nie jedno. Odporność nie polega na tym, że porażka przestaje boleć. Polega na tym, że przestaje Cię zatrzymywać.

James Dyson zbudował 5126 prototypów swojego odkurzacza, zanim trafił na ten właściwy. Większość ludzi odpuściłaby przy trzecim. Czym się od nich różnił? Nie był lepszym inżynierem. Był lepszy we wstawaniu.

3. Tolerancja ryzyka: nie stawiasz na pewniaka

Popularny mit głosi, że przedsiębiorcy to hazardziści. Rzeczywistość wygląda subtelniej. Badania pokazują, że skuteczni przedsiębiorcy nie mają większego apetytu na ryzyko niż reszta ludzi. Mają za to wyższą tolerancję niepewności. Potrafią funkcjonować w warunkach, w których jutro jest wielką niewiadomą.

Etatowiec chce wiedzieć, ile dokładnie wpłynie mu na konto w przyszłym miesiącu. Przedsiębiorca działa bez tej wiedzy. Nie dlatego, że niepewność nic go nie kosztuje, tylko dlatego, że paraliżuje go mniej niż perspektywa robienia czegoś, w co kompletnie nie wierzy.

4. Lider, nie szef

Zakładanie firmy jest na starcie dyscypliną indywidualną. Ale w momencie, gdy biznes przerasta jedną osobę, potrzebujesz umiejętności prowadzenia innych. Nie zarządzania nimi. Prowadzenia. Przekonania ludzi do swojej wizji wtedy, gdy nie masz im do zaoferowania bezpieczeństwa korporacyjnej pensji.

Umiesz zarazić kogoś swoim pomysłem? Potrafisz oddać zadanie komuś, kto na starcie zrobi to gorzej od Ciebie? Masz cierpliwość, żeby tłumaczyć tę samą wizję po raz dziesiąty? Przywództwo w biznesie to mniej charyzma, a znacznie bardziej konsekwencja.

5. Kreatywne rozwiązywanie problemów

Przedsiębiorca nie musi być artystą. Musi natomiast umieć łączyć nieoczywiste kropki. Airbnb powstało ze zderzenia "mam wolny pokój" z "ludzie szukają taniego noclegu". Uber połączył "mam samochód" z "potrzebuję podwózki". W pojedynczych elementach nie ma nic rewolucyjnego. Rewolucja siedzi w połączeniu.

Kreatywność w biznesie nie polega na malowaniu obrazów. Polega na dostrzeganiu związków tam, gdzie inni ich nie widzą, i na gotowości, żeby te związki sprawdzić w praktyce, zanim ktoś inny wpadnie na to samo.

Sygnały, że masz w sobie przedsiębiorcę

Nie potrzebujesz wszystkich pięciu cech w pełnej sile. Ale jeśli rozpoznajesz siebie w co najmniej trzech z poniższych punktów, coś w tym jest:

• W restauracji, w urzędzie albo podczas zakupów łapiesz się na myśli "przecież da się to zrobić inaczej"
• Rutyna i przewidywalność zostawiają Cię z niedosytem, nawet jeśli są wygodne
• Przeszkoda automatycznie uruchamia u Ciebie szukanie obejścia. Nie z musu, tylko dla przyjemności
• Masz na koncie projekty odpalone za grosze: bloga, dorabianie po godzinach, społeczność, jakieś wydarzenie
• Ludzie przychodzą do Ciebie z pomysłami i problemami, bo wiedzą, że spojrzysz na nie nieszablonowo

Mity, które trzymają potencjalnych przedsiębiorców na etacie

Mit 1: potrzebujesz genialnego pomysłu

Większość udanych firm nie wzięła się z genialnego pomysłu. Wzięła się z przeciętnego pomysłu zrealizowanego genialnie. Google nie było pierwszą wyszukiwarką. Facebook nie był pierwszym serwisem społecznościowym. Starbucks nie był pierwszą kawiarnią na świecie. Wykonanie bije oryginalność.

Mit 2: musisz zaryzykować wszystko

Sara Blakely przez dwa lata sprzedawała faksy, a Spanx budowała wieczorami. Phil Knight (Nike) pracował jako księgowy i równolegle sprzedawał buty z bagażnika samochodu. Rozsądni przedsiębiorcy ograniczają ryzyko tak długo, jak tylko się da, i skaczą na głęboką wodę dopiero wtedy, gdy projekt zaczyna sam się utrzymywać.

Mit 3: przedsiębiorcą trzeba się urodzić

Badanie bliźniąt jednojajowych (Nicolaou et al., 2008) oszacowało, że genetyka wyjaśnia mniej więcej 37-48% skłonności do przedsiębiorczości. To sporo, ale oznacza też, że ponad połowę kształtuje otoczenie, doświadczenie i świadome decyzje. Przedsiębiorczość jest po części talentem, a w większej części umiejętnością, której da się nauczyć.

Mit 4: bez inwestorów i kapitału ani rusz

Bootstrapping, czyli rozwijanie firmy z jej własnych przychodów, jest dziś łatwiejszy niż kiedykolwiek wcześniej. Mailchimp bez ani jednego dolara od inwestorów urósł do firmy z przychodem przekraczającym 700 milionów dolarów rocznie. Nie każdy przedsiębiorca potrzebuje rundy seed.

Mit 5: musisz być ekstrawertykiem

Bill Gates, Warren Buffett, Mark Zuckerberg: sami introwertycy. Przedsiębiorczość wymaga umiejętności komunikowania się, a nie potrzeby bycia w centrum uwagi. Cisi przedsiębiorcy często wygrywają słuchaniem klientów, analitycznym myśleniem i zdolnością do skupionej pracy, czyli dokładnie tym, czego głośniejszym bywa brak.

Test zrobiony dokładnie do tego

Jak silny jest Twój potencjał przedsiębiorczy? Odpowiedź na wyczucie bywa nietrafiona, bo obraz samego siebie mamy porządnie zniekształcony. Zwykle albo się przeceniamy (efekt Dunninga-Krugera), albo nie doceniamy własnych możliwości i całą pewność siebie oddajemy komuś głośniejszemu w pokoju.

Od tego są narzędzia psychometryczne. Test potencjału przedsiębiorczego pokazuje Twój profil w pięciu wymiarach i pomaga zobaczyć, gdzie leżą Twoje naturalne mocne strony, a gdzie trzeba nadrobić albo znaleźć wspólnika, który Cię uzupełni.

Co zrobić, jeśli odkryjesz w sobie przedsiębiorcę

Nie musisz jutro rzucać pracy. Zacznij od małego projektu po godzinach, który przetestuje jednocześnie Twój pomysł i Twoją odporność. Daj sobie pół roku. Jeśli po tym czasie nadal Cię to kręci, mimo że jest trudniej, niż zakładałeś, masz sygnał mocniejszy niż wynik jakiegokolwiek testu.

Bo przedsiębiorczość nie polega na tym, żeby mieć rację od pierwszego dnia. Polega na tym, żeby nie odpuścić, zanim się tę rację znajdzie.