Jak czytać swój profil HEXACO

Marta otworzyła wynik, znalazła najwyższą liczbę i resztę strony przebiegła wzrokiem. Otwartość 81. „Zgadza się”, pokiwała głową, zamknęła kartę i wróciła do pracy.

Miesiąc później siedziała na rozmowie kwalifikacyjnej i usłyszała pytanie, jak radzi sobie z terminami, kiedy zakres zadania zmienia się w trakcie. Zamarła. Odpowiedź miała zapisaną w wyniku już od czterech tygodni: Sumienność 58, czyli liczba, która w tej sytuacji powiedziała o niej więcej niż osiemdziesiątka na samej górze. Nie poświęciła jej ani sekundy.

Tak właśnie da się dobry wynik przeczytać źle. Jako ranking, z którego wynosisz jedno słowo, zamiast mapy o sześciu współrzędnych.

Jeśli swoich liczb jeszcze nie masz, dziesięć minut wystarczy. Nasz test HEXACO ma 60 pytań i wylicza wszystkie sześć czynników oraz trzyliterowy kod. Kolejne akapity przeczytasz wtedy z własnym profilem przed oczami.

Co właściwie znaczą te procenty

Każdy z sześciu czynników dostaje liczbę między 20 a 100. Zakres nie jest przypadkowy: odpowiadasz na pięciostopniowej skali, więc ktoś, kto przy wszystkich pozycjach jednego czynnika wybierze skrajny brak zgody, wyląduje na dwudziestce. Kto skrajną zgodę, na setce.

Wynika z tego rzecz, którą wiele osób odczytuje odwrotnie. Osiemdziesiąt przy Ekstrawersji nie znaczy, że jesteś bardziej ekstrawertyczny niż osiemdziesiąt procent populacji. Opisuje, jak ty sam odpowiadałeś na pozycjach ekstrawersji. Porównanie z innymi jest więc zawsze tylko orientacyjne, nie chodzi o pomiar wobec oficjalnych norm.

Liczby układają się potem w trzy przedziały.

I teraz rzecz nieoczekiwana: informacyjnie najbogatszy bywa przedział środkowy, nie wartości skrajne. Wysoki i niski wynik mówią, co robisz niemal za każdym razem, a to da się zgadnąć i bez testu. Środkowy przedział mówi „to zależy”, a pytanie, od czego dokładnie zależy to u ciebie, bywa najbardziej użyteczną rzeczą, jaką z wyniku wyniesiesz.

Ugodowość 62 nie robi z ciebie połowicznego dyplomaty. Zwykle chodzi o osobę, która umie ustąpić i umie twardo obstawać przy swoim, a decyduje o tym kontekst: z kim rozmawia, o co chodzi i ile godzin pracy ma już za sobą. Co mierzą poszczególne litery i dlaczego model pracuje na sześciu czynnikach zamiast pięciu, rozkłada tekst o tym, czym jest HEXACO.

Trzyliterowy kod: skrót, nie wyrok

Nad sześcioma liczbami wyskakuje kod z trzech liter, na przykład HCX. Powstaje w prosty sposób: wszystkie sześć czynników układa się według wyniku i bierze się trzy pierwsze. Kolejność liter odpowiada ich wielkości, więc HCX i CHX to nie to samo. W pierwszym prowadzi uczciwość, w drugim sumienność.

Kod działa jak adres profilu. Zapamiętujesz trzy litery zamiast sześciu liczb i wiesz, które twoje strony najczęściej wychodzą na zewnątrz. Przy szybkim pokazaniu wyniku komuś w pracy albo przy porządkowaniu własnych obserwacji z upływem lat to rzecz praktyczna.

Zarazem sporo zostaje poza nim. Kod nie mówi nic o pozostałych trzech czynnikach, choć właśnie te najniższe często opisują, gdzie każdy krok kosztuje cię więcej energii niż innych. Nie zdradza też odstępów: różnica między pierwszą i trzecią literą może wynosić pięć punktów albo czterdzieści, a kod wygląda identycznie.

Ile punktów dzieli u ciebie trzecią literę od czwartego czynnika, który się już do kodu nie zmieścił? Jeśli to dwa punkty, twój skrót jest w połowie dziełem jednego popołudnia i nastroju, w jakim wypełniałeś test. W takim razie lepiej spojrzeć na całą szóstkę.

Sześć liczb to nie sześć przegródek

Czynniki są skalami ciągłymi, nie kategoriami. Między osobą z 74 i osobą z 76 punktami nie ma żadnego przeskoku, jest tylko granica przedziału, którą ktoś musiał narysować. Gdybyś wypełnił test ponownie w innym tygodniu, część liczb przesunie się o kilka punktów w tę czy w tę, a jedna albo dwie może przeskoczą do sąsiedniego przedziału.

Druga sprawa to sytuacja. Profil opisuje twoje ustawienie wyjściowe, czyli to, w co się osuwasz, kiedy nad sobą nie myślisz. Nie mówi, do czego jesteś zdolny, kiedy sytuacja tego wymaga. Introwertyk poprowadzi prezentację przed setką osób, tylko wieczorem położy go to bardziej niż kolegę z wysoką Ekstrawersją.

Cechy należą do tego, co jest w człowieku bardziej stabilne, ale stabilne nie znaczy zamrożone. Sumienność u większości ludzi rośnie powoli przez całą dorosłość, Emocjonalność rusza się po dużych życiowych przełomach. Wynik z tej wiosny to zdjęcie, nie akt urodzenia.

Gdzie czytanie wyniku najczęściej się łamie

Najczęstszy błąd to ten Marty: przeczytać sam szczyt. Najwyższy czynnik bywa jednocześnie tym, o którym wiesz od dawna, bo komentuje ci go otoczenie. Zaskoczenie leży raczej niżej. Kto ma niską Sumienność, nie potrzebuje słyszeć, że jest niesystematyczny, tylko tego, że system musi mu zbudować ktoś inny albo kalendarz.

Drugi błąd to traktowanie przedziału jak diagnozy. Niska Emocjonalność nie jest chłodem ani „spłaszczeniem uczuć”, wysoka nie jest słabością. A niska Uczciwość-Pokora nie robi z nikogo oszusta, raczej opisuje osobę, która bez problemu przeforsuje własny interes i mówi o swoich sukcesach na głos. Kwestionariusz osobowości nie należy do gabinetu, a sam z siebie nie należy też do rekrutacji jako kryterium odsiewające.

Paweł i Ewa porównali wyniki przy kuchennym stole i zacięli się na Ekstrawersji: ona 78, on 41. Trzydzieści siedem punktów różnicy wygląda na papierze jak niedopasowanie. W rzeczywistości opisują jedną powtarzającą się sytuację: po trzech godzinach na imprezie jedno z nich odżywa, a drugie liczy minuty do wyjścia. Porównywanie punktów z partnerem podpowiada szukanie winnego, a użyteczna jest dopiero ta konkretna scena, na której różnica się łamie.

Ostatnia pomyłka jest najcichsza. Różnicę dwóch czy trzech punktów między czynnikami czyta się jak kolejność, tylko że żadnej kolejności tam nie ma. Między Otwartością 66 a Ugodowością 64 jest wyłącznie szum.

Co z tym zrobić w przyszłym tygodniu

Wynik zaczyna być do czegoś w chwili, kiedy przełożysz go na jedną konkretną sytuację, która ci się powtarza. Oto trzy miejsca, gdzie opłaca się to najbardziej.

• Szef i współpracownicy. Tomasz ma Sumienność 88 i przełożonego, który rozdaje zadania w połowie zdania. Nie zajął się relacją, tylko poprosił, żeby przy każdym zleceniu dostawał dwie linijki: co ma być gotowe i do kiedy. Konfliktów ubyło, choć nikt nie zmienił charakteru.
• Z partnerem nie zaczynaj od tabelki. Wybierz jeden czynnik, w którym różnicie się najbardziej, i znajdź do niego sytuację z ostatniego miesiąca, która z jego powodu zgrzytała. Jedna scena wystarczy za godzinę dyskusji o liczbach.
• Przy wyborze pracy profil nie nadaje się do wybierania zawodu, natomiast dobrze filtruje warunki. Wysoka Emocjonalność i niska Ekstrawersja razem nie znaczą „nie idź w sprzedaż”, raczej „nie idź w sprzedaż, gdzie osiem godzin dziennie dzwoni się do obcych ludzi w open space”.

Spróbuj na dwa tygodnie jednej rzeczy. Weź czynnik, który wyszedł ci w środkowym przedziale, i za każdym razem, kiedy przyłapiesz się na jednej albo drugiej stronie, dopisz do tego okoliczność: z kim byłeś, ile miałeś czasu, o co chodziło. Po czternastu dniach z tych notatek nie wyjdzie liczba, ale warunek. Czyli dokładnie ta rzecz, której z żadnego przedziału wyczytać się nie da.