Introvert of extravert - wat de schaal echt meet

Als iemand in een werkoverleg een brainstormsessie voorstelt, klaart de halve zaal op en verstopt de andere helft zich in gedachten achter het beeldscherm. Herkenbaar? Bij welke groep je hoort, zegt veel over waar je op de schaal van extraversie staat. Maar de waarheid over introversie en extraversie is veel interessanter dan de meeste mensen denken.

De grootste mythe: introvert = verlegen, extravert = gezellig

Die versimpeling circuleert al tientallen jaren en klopt niet. Introversie is geen verlegenheid. En extraversie is niet hetzelfde als gezellig zijn.

Verlegenheid is angst voor een sociaal oordeel, de zorg om wat anderen van je vinden. Iemand die introvert is, is niet per se bang voor sociale situaties. Die haalt er alleen minder energie uit dan een extravert, en na een bepaalde dosis sociale prikkels is er tijd alleen nodig om weer op te laden.

Susan Cain, auteur van de bestseller Quiet: The Power of Introverts (2012), verwoordde het eenvoudig: “Introversie gaat over hoe je op prikkels reageert, ook op sociale prikkels. Extraverte mensen snakken naar prikkels, terwijl introverte mensen zich het meest levend voelen als het rustiger is.”

Iemand die introvert is, kan een briljante spreker op een congres zijn. Iemand die extravert is, kan zenuwachtig zijn op een date. De schaal van extraversie meet je energiehuishouding, niet je sociale vaardigheden.

Wat extraversie werkelijk meet

Binnen het persoonlijkheidsmodel Big Five bestaat extraversie uit meerdere onderdelen:

• Behoefte aan gezelschap: hoeveel sociaal contact je opzoekt
• Assertiviteit: hoe makkelijk je in een groep het voortouw neemt
• Positieve emotionaliteit: hoe intens je enthousiasme en vreugde ervaart
• Behoefte aan spanning: hoeveel prikkels je nodig hebt om je prettig te voelen
• Activiteitsniveau: je algemene levenstempo

Je kunt op het ene onderdeel hoog scoren en op het andere laag. Misschien ben je een gezellige introvert: je bent graag met vrienden samen, maar je raakt snel leeg en hebt daarna tijd alleen nodig. Of een rustige extravert: je zoekt geen grote groepen op, maar contact met anderen geeft je wel energie.

Ambiversie: de meesten van ons zitten er ergens tussenin

Wist je dat zuivere introverte en zuivere extraverte mensen eigenlijk in de minderheid zijn? Psycholoog Adam Grant van Wharton School schat dat twee derde van de mensen ambivert is: ergens in het midden van de schaal.

En hoewel ambiversie minder aandacht krijgt, wijst onderzoek erop dat het een voordeel kan zijn. Grant (2013) publiceerde in Psychological Science een studie waaruit bleek dat de beste verkopers geen extraverte mensen zijn, zoals je zou verwachten, maar ambiverte mensen. Zij kunnen contact leggen en enthousiasme opwekken (de extraverte kant), maar ook luisteren en zich aanpassen aan de klant (de introverte kant).

Waar sta jij? Krijg je energie van een vrijdagavond met vrienden in een restaurant, of klinkt een vrijdagavond met een boek op de bank beter? En wat als het echte antwoord is: “het hangt ervan af wat voor week ik heb gehad”?

Hoe introversie en extraversie je werk beïnvloeden

De meeste werkomgevingen zijn vooral op extraverte mensen ingericht. Kantoortuinen, brainstormsessies, netwerkborrels, teamuitjes. Voor introverte mensen kan dat een dagelijkse dosis uitputting betekenen die niemand serieus neemt.

Toch brengen introverte en extraverte mensen verschillende, maar even waardevolle kwaliteiten mee naar het werk:

Een voorbeeld uit de praktijk: Bram gaf leiding aan een ontwikkelteam van vijf mensen. Hij is introvert, en zijn manager klaagde dat hij “te weinig communiceerde” en “te weinig zichtbaar” was. Toch had zijn team het laagste verloop van het hele bedrijf. Waarom? Bram hoefde niet luid te zijn. Hij luisterde, gaf zijn mensen ruimte en loste problemen op in rustige gesprekken onder vier ogen. Zijn manier van leidinggeven was niet slechter, hij was anders.

Mythes die je beter kunt loslaten

“Introverte mensen houden niet van mensen”

Dat doen ze wel. Ze hebben er alleen niet zoveel om zich heen nodig en kiezen liever voor diepere relaties dan voor een brede kring kennissen.

“Extraverte mensen zijn oppervlakkig”

Dat zijn ze niet. Energie voor sociaal contact betekent niet dat ze niet diep kunnen nadenken of geen echte relaties kunnen aangaan. Ze verwerken informatie alleen anders: ze denken vaak hardop en werken ideeën uit in gesprek.

“Een introvert kan leren extravert te worden”

Je kunt extravert gedrag aanleren, maar dat verandert je basale energiehuishouding niet. En extraversie langdurig spelen heeft een prijs: onderzoek van Little (2008) liet zien dat introverte mensen die voortdurend een extraverte rol spelen, meer uitputting en minder levenstevredenheid rapporteren.

“Extraverte mensen winnen altijd”

Bill Gates, Warren Buffett, J.K. Rowling - ze noemen zichzelf allemaal introvert. Het voordeel van extraversie bestaat, maar het is kleiner dan de meeste mensen denken en het hangt sterk van de context af. In het tijdperk van thuiswerken en digitale communicatie verschuiven de verhoudingen.

Zo leef je in lijn met je plek op de schaal

Het doel is niet om introverter of extraverter te worden. Het doel is te begrijpen waar je op de schaal staat en je omgeving op jou af te stemmen, niet andersom.

Als je meer naar introvert neigt:

• Plan “rustige blokken” in je agenda: tijd zonder vergaderingen of overleg.
• Bereid vergaderingen vooraf schriftelijk voor. Je ideeën zijn waardevol, ze hebben alleen tijd nodig om te rijpen.
• Zoek werk dat je behoefte aan concentratie respecteert: thuiswerken, een eigen ruimte, flexibele uren.
• Veroordeel jezelf niet als je na een sociaal evenement een hele dag nodig hebt om bij te komen. Dat is volkomen normaal.

Als je meer naar extravert neigt:

• Besef dat niet iedereen jouw behoefte aan contact deelt. Een collega die de lunch afslaat, wijst jou niet af, maar heeft misschien gewoon rust nodig.
• Oefen met luisteren. Je natuurlijke neiging om te praten en te delen is waardevol, maar soms help je het meest door even stil te zijn.
• Zorg voor sociaal contact buiten het werk als je vanuit huis werkt.

Extraversie in relaties

De klassieke vraag: werken stellen van twee introverte mensen, twee extraverte mensen of juist een gemengd stel het beste? Onderzoek geeft geen eenduidig antwoord, maar wijst erop dat wederzijds begrip en respect voor verschillen zwaarder wegen dan een gelijke score op extraversie (Weidmann e.a., 2017).

Problemen ontstaan als de een de behoeften van de ander persoonlijk opvat. De extravert denkt dat de introverte partner niet van hem houdt omdat die niet naar een feest wil. De introvert denkt dat de extraverte partner geen respect toont omdat die nooit ruimte geeft. De oplossing is geen compromis ergens in het midden, maar begrijpen dat jullie allebei iets anders nodig hebben en manieren zoeken om aan beide behoeften te voldoen.

Ontdek waar jij staat

Extraversie is maar een van de vijf dimensies in het Big Five-model. Je volledige persoonlijkheidsprofiel bevat ook openheid, zorgvuldigheid, vriendelijkheid en emotionele stabiliteit. Pas als je alle vijf combineert, krijg je het hele plaatje. Benieuwd naar het jouwe? De Big Five-persoonlijkheidstest laat zien waar je op alle vijf de schalen staat - en het resultaat is vaak verrassend raak.