Dlaczego nie jesteś tylko jedną literą: 16 profili DISC

Dwoje współpracowników wypełniło test DISC tego samego dnia i obojgu najwyżej wyszła dominacja. Na papierze wynik niemal identyczny.

W praktyce jedno z nich prowadzi naradę tak, że w dziesięć minut zapada decyzja i wszyscy wiedzą, kto co robi. Drugie na tej samej naradzie najpierw przechodzi przez liczby, pyta o dwa ryzyka i dopiero potem mówi, co będzie się działo. Za to ma przemyślany każdy krok. Oboje są szybcy, oboje idą po wynik, a mimo to pracuje się z nimi zupełnie inaczej.

Tej różnicy nie robi najwyższa liczba. Robi ją ta druga w kolejności.

Jak powstaje druga litera

W naszym teście każdy z czterech stylów dostaje własny wynik na stupunktowej skali. Najwyższy z nich to styl główny, czyli ten, w który wpadasz w chwili, gdy nie masz czasu myśleć o formie. Drugi w kolejności liczy się jako uzupełniający, jeśli trzyma się w granicach piętnastu punktów pod głównym.

Piętnaście punktów to nie przypadkowa granica. To mniej więcej miejsce, za którym drugi styl przestaje być widoczny w zwykłym dniu. Kiedy masz dominację 78 i wpływ 70, jedno i drugie zamieni się w Twoim zachowaniu w trakcie jednego spotkania. Kiedy masz dominację 78 i wpływ 41, wpływ otoczenie zauważy najwyżej na firmowej wigilii.

Cztery style główne razy trzy możliwe uzupełniające dają dwanaście kombinacji. Do nich dochodzą cztery czyste profile, w których pierwsza litera prowadzi o więcej niż piętnaście punktów. Razem szesnaście archetypów, a czysty profil jest z nich przypadkiem rzadszym. Większość ludzi ma dwie liczby blisko siebie i dlatego opis samego D czy samego S pasuje im często tylko w połowie.

Kombinacja nie działa przy tym jak mieszanie farb po połowie. Styl główny mówi, co zrobisz jako pierwsze, uzupełniający decyduje, jak to będzie wyglądać. Lokomotywa (DS) przyciśnie tak samo jak Zwycięzca, tyle że po drodze nikogo nie zostawi z tyłu. Strateg (DC) też przyciśnie, ale dopiero w chwili, gdy zna liczby i wariant zapasowy.

Szesnaście profili na jednej stronie

W nazwach archetypów nie ma żadnej kolejności od najlepszego do najgorszego. Opisują, jak dwie tendencje spotykają się w jednym człowieku, a każdy z nich ma swoją mocną i słabą stronę.

Czasem zdarza się, że dwie liczby wyjdą dokładnie takie same. Test rozstrzyga wtedy stałą kolejnością liter i przypisuje Ci jeden z dwóch wchodzących w grę archetypów. Opłaca się przeczytać oba opisy i pozwolić zdecydować temu, który przy czytaniu bardziej Cię trafia, bo przy zgodności co do punktu granica między nimi jest sztuczna.

Swój cień ma każdy wiersz tej tabeli. Zwycięzca bez ludzi, którzy potrafią zwolnić, jedzie szybko i nie zawsze we właściwą stronę. Gospodarz pomaga także tam, gdzie nie ma już na to zasobów. Konstruktor stoi przy swoim wniosku również w chwili, gdy powinien był zacząć słuchać. Słabość nie jest doczepką do profilu, to ta sama cecha przesunięta kawałek dalej, niż akurat wypada.

Dlaczego Pionier to nie Katalizator

William Moulton Marston opisał w książce Emotions of Normal People z 1928 roku cztery podstawowe reakcje, a nie szesnaście profili. Podział na kombinacje dołożyli dopiero autorzy późniejszych kwestionariuszy wychodzących z jego teorii, a jak zrobił się z niej dzisiejszy model, rozkłada na części przewodnik po teście DISC. Użyteczne jest w tym przede wszystkim to, że kolejność liter da się czytać jako kolejność instynktów.

Najlepiej widać to na parach z tymi samymi literami w odwrotnej kolejności. Pionier (DI) najpierw decyduje i dopiero potem zjednuje ludzi dla decyzji. Katalizator (ID) ma to odwrotnie: zapala się, zapala innych, a organizować zaczyna dopiero wtedy, gdy sprawa się rozpędzi. Kiedy plan się sypie, Pionier zwołuje zespół, żeby ogłosić nowy kierunek. Katalizator zwołuje zespół, żeby wymyślili go wspólnie.

Podobnie różnią się Zarządca (SC) i Rzemieślnik (CS), choć na zewnątrz oboje sprawiają wrażenie spokojnych i starannych. Zarządcy chodzi o to, żeby bieg spraw się trzymał i żeby nic nie wypadło z ustaleń. Rzemieślnikowi chodzi o treść, o to, żeby rzecz była zrobiona porządnie. Gdy tylko w projekcie pojawi się błąd, Zarządca pyta, gdzie wypadł proces. Rzemieślnik w tym czasie szuka, która konkretna dana jest zła.

Ciepłe kombinacje mają tak samo. Sojusznik (IS) idzie do ludzi sam i głośno, uznanie wypowiada pierwszy. Gospodarz (SI) tworzy miejsce, do którego ludzie przyjdą sami, a mówi dopiero wtedy, gdy ktoś go zapyta.

Najbardziej obrazowo różnica pokaże się w nieprzyjemnej sytuacji. Termin się sypie i ktoś musi ogłosić zespołowi, że będzie się pracować także w weekend. Lokomotywa (DS) powie to wprost na naradzie, doda, co bierze na siebie, i wyjdzie z gotowym rozpisaniem. Wykonawca (SD) zamiast tego po cichu rozdzieli pracę tak, żeby większość weekendu przypadła jemu, a pozostałym napisze, że da radę. Jedno i drugie jest uczciwe, jedno i drugie działa, tylko raz prowadzi ciąg, a drugi raz wzgląd na ludzi.

Chcesz wiedzieć, która litera u Ciebie prowadzi? Przypomnij sobie chwilę, w której sytuacja zmusiła Cię do poświęcenia jednej tendencji na rzecz drugiej. Kiedy musiałeś wybierać między szybką decyzją a spokojem w zespole, co wygrało? Wybór pod presją zdradza styl główny pewniej niż opis, który Ci się podoba.

Kiedy wszystkie liczby leżą blisko siebie

Czasem wyniki wychodzą jak 62, 58, 55 i 51. Test i tak wyznaczy styl główny oraz uzupełniający, tyle że cztery liczby w jednym paśmie mówią o czymś innym niż o tym, który styl prowadzi.

Wyrównany profil nie jest błędem pomiaru. Zwykle należy do kogoś, kto elastycznie dopasowuje się do sytuacji i umie spotkać drugą osobę tam, gdzie akurat jest: z szybkim współpracownikiem przyspieszy, z ostrożnym zwolni. Za tę elastyczność się jednak płaci, i to w sposób, którego mało kto się spodziewa. Wyrazisty profil otoczenie czyta łatwo, bo wszyscy wiedzą, czego mają się po Tobie spodziewać. Przy wyrównanym profilu nikt tej pewności nie ma i ludzie wokół częściej zgadują, w jakim nastroju dziś przyjdziesz.

Istnieje jeszcze drugie wyjaśnienie i warto je rozważyć, zanim wyrównany profil przetłumaczysz sobie jako wszechstronność. Czasem chodzi tylko o sposób wypełniania, gdy człowiek przy większości pytań wybiera środek, bo skrajności wydają mu się przesadzone. Innym razem odpowiadałeś z roli, którą masz w pracy wyćwiczoną, a nie za siebie. Kiedy nie jesteś pewien, przeczytaj raczej te cztery liczby niż etykietę, która z nich wyszła, i przejdź tekst o tym, jak znaleźć swój styl DISC.

Co wynieść z pary liter

Najbardziej użyteczną częścią wyniku bywa napięcie między oboma stylami. Moderator (IC) chce zapalić i jednocześnie mieć pewność, że wszystko się zgadza, więc decydowanie zajmuje mu dłużej, niż sam by chciał. Mentor (CI) rozgrywa inny spór: chce mieć rację i chce być lubiany, a kiedy jedno nie idzie w parze z drugim, trudno mu wybrać, co poświęcić. U Wykonawcy (SD) z kolei sprzeciw połykany jest miesiącami, aż cierpliwość przeleje się nagle, co zaskakuje także jego samego.

Obok tego warto spojrzeć również na najniższą liczbę. Wskazuje sytuacje, w których każdy krok kosztuje Cię więcej energii niż innych, i podpowiada, kogo opłaca się zaprosić. Nie jest to lista błędów do poprawy.

Nasz test DISC ma 32 pytania i poza czterema wynikami wskazuje też, który z szesnastu archetypów do Ciebie pasuje; porównanie z innymi traktuj w nim jako orientacyjne. Praktyczne sformułowania dla każdego stylu znajdziesz z kolei w tekście o tym, jak rozmawiać z poszczególnymi stylami DISC.

I jeden eksperyment na pięć minut. Poproś dwie osoby, które znają Cię z różnych środowisk, na przykład współpracownika i przyjaciela, żeby obstawili Twoje dwie litery. W pierwszą zwykle trafiają oboje. Kiedy rozejdą się przy tej drugiej, masz odpowiedź na to, gdzie swój styl uzupełniający włączasz, a gdzie go chowasz.